Samobadanie piersi jest fundamentem, ale to profesjonalne badania obrazowe pozwalają wykryć zmiany, które są zbyt małe, by je wyczuć. Dwa podstawowe badania to USG i mammografia. Nie są one dla siebie konkurencją, a raczej uzupełniają się nawzajem. Kluczowe jest, by wiedzieć, które badanie jest odpowiednie dla Ciebie i w jakim wieku.
USG piersi – precyzja ultradźwięków
Dla kogo? Jest to badanie z wyboru dla kobiet przed 40. rokiem życia. Ich piersi mają gęstą, gruczołową budowę, w której USG jest dokładniejsze niż mammografia. Zalecane jest również kobietom w ciąży, karmiącym piersią oraz jako badanie uzupełniające do mammografii u starszych kobiet z gęstą tkanką piersi.
Jak działa? Wykorzystuje fale ultradźwiękowe (całkowicie nieszkodliwe!), które odbijają się od tkanek, tworząc obraz na monitorze.
Jak często? Profilaktycznie powinno być wykonywane co roku już od 20. roku życia, zwłaszcza jeśli jesteś w grupie ryzyka.
Zalety: Bezbolesne, nieszkodliwe, szybkie i szeroko dostępne. Pozwala precyzyjnie odróżnić zmiany łagodne (np. torbiele) od potencjalnie złośliwych.
Mammografia – złoty standard wczesnego wykrywania
Dla kogo? Uznawana za „złoty standard” w wykrywaniu raka piersi u kobiet po 50. roku życia (a często już po 40., w zależności od indywidualnego ryzyka). W tym wieku tkanka gruczołowa piersi stopniowo zanika i zastępowana jest przez tkankę tłuszczową, w której mammografia jest bardzo skuteczna.
Jak działa? To badanie rentgenowskie. Wykonuje się prześwietlenie piersi przy użyciu minimalnej, bezpiecznej dawki promieniowania. Może powodować krótkotrwały dyskomfort z powodu konieczności uciśnięcia piersi.
Jak często? W Polsce w ramach programu profilaktycznego, bezpłatna mammografia przysługuje kobietom w wieku 45-74 lat co 2 lata.
Zalety: Niezwykle skuteczna w wykrywaniu bardzo małych zmian, w tym mikrozwapnień, które mogą być pierwszym sygnałem raka, na długo zanim stanie się on wyczuwalny.
Pamiętaj: Jedno badanie nie wyklucza drugiego. Często wykonuje się je komplementarnie. O tym, które badanie i w jakiej częstotliwości jest dla Ciebie odpowiednie, powinien zadecydować lekarz na podstawie Twojego wieku, budowy piersi i historii rodzinnej. Nie odkładaj tego na później!