Baza wiedzy o nowotworach u kobiet
2.11. Zdrowe nawyki (jak styl życia wpływa na ryzyko?)
Na część czynników ryzyka, takich jak wiek czy geny, nie mamy wpływu. Na inne mamy. Zalecenia poniżej pochodzą z Europejskiego kodeksu walki z rakiem, przygotowanego przez ekspertów Międzynarodowej Agencji Badań nad Rakiem (IARC, agenda WHO).
Europejczycy prowadzący zdrowy tryb życia zgodny z tymi zaleceniami mają ryzyko zachorowania na nowotwory o około 18% niższe niż osoby, które ich nie przestrzegają.
Co możesz zrobić
- Ruszaj się codziennie. Aktywność fizyczna udowodnione chroni m.in. przed rakiem piersi. Kodeks zaleca 60 minut ruchu o umiarkowanej intensywności dziennie albo 30 minut ruchu intensywnego. Liczy się też szybki spacer i ograniczanie czasu spędzanego na siedząco.
- Dbaj o prawidłową masę ciała. Nadwaga i otyłość, szczególnie po menopauzie, zwiększają ryzyko. Pomaga ograniczanie słodkich napojów, cukru i żywności wysoko przetworzonej.
- Jedz głównie produkty roślinne: warzywa, owoce, rośliny strączkowe, produkty pełnoziarniste. Ogranicz czerwone mięso i unikaj przetworzonego.
- Ogranicz alkohol, a najlepiej z niego zrezygnuj. Nie ma dawki alkoholu, która byłaby bezpieczna pod względem ryzyka raka.
- Nie pal i nie przebywaj w dymie tytoniowym.
- Karm piersią, jeśli to możliwe. Karmienie piersią obniża u matki ryzyko raka piersi i raka jajnika.
- Ogranicz hormonalną terapię zastępczą. Stosowana długo w okresie menopauzy może zwiększać ryzyko raka piersi. Decyzję o jej rozpoczęciu i czasie trwania podejmij z lekarzem, bo terapia ma też swoje korzyści.
- Bierz udział w badaniach przesiewowych. Mammografia w programie NFZ jest bezpłatna (zob. 2.8).
Uczciwie o granicach profilaktyki
Zdrowy styl życia zmniejsza ryzyko, ale go nie eliminuje. Rak piersi zdarza się także u kobiet, które żyją bardzo zdrowo. Dlatego zdrowe nawyki i regularne badania trzeba stosować razem, a nie zamiennie. Zachorowanie nigdy nie jest winą chorej.
Źródła: