Baza wiedzy o nowotworach u kobiet

Samobadanie to kilka minut raz w miesiącu. Pozwala poznać własne piersi i szybciej zauważyć zmianę. Nie zastępuje mammografii ani USG, ale je uzupełnia.

Kiedy

• Raz w miesiącu, zaczynając od około 20. roku życia (niektóre źródła zalecają od 18. roku życia).
• Jeśli miesiączkujesz: kilka dni po zakończeniu miesiączki, około 5.–10. dnia cyklu. Piersi są wtedy najmniej obrzmiałe i tkliwe.
• Po menopauzie, w ciąży lub gdy nie miesiączkujesz: wybierz stały dzień miesiąca, np. pierwszy dzień miesiąca.

Krok 1. Oglądanie przed lustrem

1. Stań w dobrze oświetlonym miejscu, z opuszczonymi rękami. Porównaj obie piersi: kształt, wielkość, kolor skóry, wygląd brodawek.
2. Unieś ręce za głowę i obejrzyj piersi ponownie.
3. Oprzyj dłonie na biodrach i mocno je dociśnij, napinając mięśnie klatki piersiowej.

Zwróć uwagę, czy skóra się nie marszczy i nie wciąga, czy nie ma zaczerwienienia lub „skórki pomarańczy”, czy brodawka nie jest wciągnięta i czy nie pojawił się nowy wyciek.

Krok 2. Badanie dotykiem na stojąco (np. pod prysznicem)

1. Unieś prawą rękę za głowę.
2. Opuszkami trzech środkowych palców lewej dłoni badaj prawą pierś małymi, okrężnymi ruchami. Zmieniaj siłę nacisku: lekko, średnio, mocno.
3. Zbadaj całą pierś według jednego schematu, np. po spirali od zewnątrz do brodawki albo pasami z góry na dół. Nie pomijaj żadnego fragmentu.
4. Zbadaj dół pachowy i okolicę obojczyka.
5. Delikatnie uciśnij brodawkę i sprawdź, czy nie pojawia się wydzielina.
6. Powtórz to samo dla lewej piersi.

Namydlona skóra ułatwia przesuwanie palców.

Krok 3. Badanie na leżąco

Połóż się, podłóż poduszkę pod bark po stronie badanej piersi i unieś rękę za głowę. Powtórz badanie dotykiem jak w kroku 2. Pierś rozkłada się wtedy równomiernie i łatwiej wyczuć zmiany.

Co dalej

Z czasem nauczysz się, jak wyglądają i jak „w dotyku” zachowują się twoje piersi. Jeśli zauważysz coś nowego albo coś, co różni się od poprzedniego badania, umów się do lekarza. Nie trzeba czekać do kolejnego samobadania.

Źródła:

• Samobadanie piersi – LUX MED
• Samobadanie piersi, USG, mammografia – DKMS
• Jak prawidłowo badać piersi? – NN
• Samobadanie piersi i badanie przez położną – PCUZ