Baza wiedzy o nowotworach u kobiet

Rak piersi jest w Polsce najczęściej rozpoznawanym nowotworem złośliwym u kobiet. Stanowi blisko jedną czwartą wszystkich zachorowań nowotworowych w tej grupie, ponad dwukrotnie więcej niż drugi w kolejności rak płuca.

Liczba zachorowań

• Każdego roku raka piersi rozpoznaje się u ponad 21 tysięcy kobiet.
• Liczba zachorowań od lat powoli rośnie. Wyjątkiem był spadek w 2020 roku, związany prawdopodobnie z ograniczonym dostępem do opieki zdrowotnej w czasie pandemii. Nie oznaczał on mniejszej liczby chorych, tylko mniej wykrytych przypadków.
• U mężczyzn rak piersi występuje sporadycznie, średnio około 150 zachorowań rocznie. To mniej niż 1% wszystkich przypadków.

Wiek

• Połowa kobiet w chwili diagnozy ma więcej niż 63 lata. U mężczyzn mediana wieku zachorowania wynosi 68 lat.
• Choroba jest jednak coraz częściej rozpoznawana u kobiet przed 40. rokiem życia. Najwcześniejsze przypadki zdarzają się około 25. roku życia, a sporadycznie jeszcze wcześniej.

Zgony i wyleczalność

• Rak piersi jest drugą, po raku płuca, nowotworową przyczyną zgonów kobiet w Polsce.
• Odsetek pacjentek, które żyją co najmniej 5 lat od rozpoznania, w ostatnich dekadach systematycznie rośnie. W dostępnych porównaniach międzynarodowych wynosi w Polsce około 76–77%. To wciąż kilka punktów procentowych mniej niż w krajach Europy Zachodniej. Główną przyczyną różnicy jest zbyt późne wykrywanie choroby.

Profilaktyka dostępna bezpłatnie

• W ramach programu NFZ kobiety w wieku 45–74 lat mogą wykonać bezpłatną mammografię co 2 lata, bez skierowania. Badanie wykonuje się w pracowni lub w mammobusie.
• Na badanie można umówić się również przez Centralną e-Rejestrację.
• U większości badanych kobiet wynik jest prawidłowy. Jeśli nie, pacjentka jest kierowana na dalszą diagnostykę, np. USG lub biopsję.
• Badania wykazały, że u kobiet w wieku 50–69 lat regularna mammografia zmniejsza umieralność z powodu raka piersi o 25–30%.

Kobiety młodsze niż 45 lat i starsze niż 74 lata również mogą wykonać mammografię w ramach NFZ, ale wtedy potrzebne jest skierowanie od lekarza, np. ginekologa lub onkologa.